Detour

Na mijn Chicago detour ga ik richting het zuiden. Doel is om vandaag in de buurt van St. Louis te komen. Na een groot deel interstate te hebben gereden verlaat ik deze in Litchfield. Hier volg ik een stuk van de oude Route 66. Het is al redelijk schemerig tegen de tijd dat ik een camping vind. Het terrein met een stuk of tien staakcaravans ligt aan het eind van een onverharde weg aan de rand van een klein dorp. Voor $10 dollar mag ik mijn tentje testen aan de rand van de visvijver. Sanitaire voorzieningen zijn er in de vorm van een dixie die in 2 jaar al niet meer geleegd is. Buitengewoon oncomfortabel dus. Na een korte nacht pak ik mijn verse tentje in en vertrek richting St. Louis om de Mississippi over te steken.

Ik maak een korte stop in St. Louis. Door alle autoperikelen wat achter ben geraakt op mijn voorop bedachte schema. De hitte is op dit moment extreem. Temperaturen van boven de 100° F en een luchtvochtigheid die tegen de 100% aan gaat. 

 

Na een kort bezoek aan de Gateway Arch van Eero Saarinen en een bezoek aan de lokale boekhandel met een erg prettige lunchroom rijd ik door in de richting van Kansas City. Ik neem de Louis en Clarck trail wat me langs Jefferson, de hoofdstad van Wisconsin leidt. Vanaf grote afstand is ook hier weer het Capitool zichtbaar. Na een korte break om wat extra water in te slaan vervolg ik mijn route. 

 

Madison Impressions

Madison is de hoofdstad van Wisconsin. De stad ligt tussen twee meren, Lake Mendota en Lake Monona. Centraal in de stad ligt het Capitool. Zoals ieder Capitool is ook dit een grootschalig gebouw met een koepel die een kopie is of lijkt te zijn van Washington D.C. Het hoofdgebouw heeft 4 vleugels en vormt een kruis wat onder een hoek van 45° geroteerd staat ten opzichte van het stedelijk grid. Zo benader je het Capitool altijd van onder een hoek en lijkt het gebouw optisch groter. Omdat downtown en met name het Capitool op een natuurlijke heuvel in het landschap ligt, lijkt het gebouw ook nog groter dan dat het is. Als je het grid afrijd richting downtown zie je de koepel al van ver hoog boven de stad uittorenen.

Madison is anders. De stad is ingesteld op lokale activiteiten. Iedereen is trots op het lokale. Dit maakt de sfeer net iets anders. Bewoners vertellen mij dat er verschillende grote demonstraties zijn geweest, zelfs een bestorming van het Capitool door Unionworkers.

Farnsworth House

Wat Mies altijd zo goed doet in zijn gebouwen is het spelen met schaal. Op een of andere manier krijg je het idee dat je altijd een soort van paleis binnenloopt als je zijn gebouwen betreed. Zelfs in zijn misschien wel meest eenvoudige woning, Haus Lemke in Berlijn, heeft de ruimte iets extra's. Je kunt het niet precies definiëren, maar het voelt alsof Mies alles een beetje heeft verschaalt. In plaats van de normale hoogte, neemt hij deze hoogte eb vermenigvuldigd hij deze met 1,1 of 1,25.

De gevel van het Farnsworth house wordt gevormd door het domein in de vorm van een ruimtelijk wandtapijt. Dit wandtapijt reflecteert in de kern, waar een ruimtelijk meubel de private functies en faciliteiten herbergt. Het heeft eenzelfde warmte, materialiteit.

Het staal is functioneel, maar als je goed kijkt zie je dat de detaillering is ingezet als houtverbindingen. Zelfs de naam van de fabrikant staat in de flens van de staalprofielen. Oprechtheid van de maker noemt Mies dit.

De vloer is opgebouwd uit het raster van travertin tegels. Maar om in de verhoudingen van het gebouw te blijven zijn de tegels niet vierkant, zoals bij al zijn openbare gebouwen, maar rechthoekig.

Mies heeft over ieder detail nagedacht. Zelfs de dakrand, waar hij volledig on-Miesiaans een daktrim heeft toegepast. Maar om te zorgen dat je niet iedere dag een glazenwasser moet laten komen was dit de meest subtiele oplossing.

Mies zijn gebouwen zijn streng, op het moment dat iets of iemand zich niet in het ritme van de architectuur gedraagt, valt dat onmiddellijk op. Zo heeft Jeff Wall ooit een fantastische foto gemaakt van het Barcelona Paviljoen terwijl het werd schoongemaakt. De ruimte lijkt bijna gestrest te zijn, en dit omdat een paar stoelen zijn verschoven.

Op het dak van het Farnsworth house staan twee mannen die reparaties uitvoeren. Samen met de ladder gaan ze het gevecht aan met de orde. Soms lijkt het huis aan de winnende hand, soms de dakwerkers.

Jeff Wall, 'Morning Cleaning', 1999

Communicatie

De Verenigde Staten heeft altijd symbool gestaan voor vooruitgang. Maar ik blijf me telkens over zaken verbazen, zeker als het op communicatiemiddelen aankomt. Zo is het bijvoorbeeld aan de Oostkust doodnormaal dat je een gebouw binnenloopt en het bereik van je telefoon totaal verdwenen is. In de binnenlanden moet je je bevinden binnen een straal van een aantal mijl van een of ander stadje, anders kun je het wel vergeten.

Internet is meestal nog via inbelmodems. Dus 24 of 36 kB. Maar omdat het gehele netwerk een beetje wordt overbelast heb ik in praktisch iedere plek waar ik toegang had tot internet meerdere storingen gehad. Dus echt vanzelfsprekend is internet hier nog niet. Dit is ook een van de redenen dat het zolang duurt voordat ik weer een nieuwe post heb gedaan.

Dan is er de post. Hier heb ik me serieus over verbaasd. Vanuit New York kreeg ik een document van de registratie toegestuurd. Deze sticker moest binnen 30 dagen achter mijn ruit geplakt zitten. Op het moment dat ik mijn reservering voor Chicago doe bel ik ook de contactpersoon die mij dit document toegestuurd. Na 9 dagen, op het moment van uitchecken in het hostel in Chicago heb ik nog geen bericht. Omdat ik inmiddels al reserveringen heb voor het Farnsworth House van Mies van der Rohe en Taliesin van Frank Lloyd Wright besluit ik op maandag nogmaals terug te keren naar Chicago en daar mijn document op te halen. Op zondag is mijn document gearriveerd, slechts in 10 dagen.

Ik de consument!

Vandaag Walmart bezocht. Ik heb hier kleine uitrusting gekocht om te kunnen kamperen. Tentje, luchtbed, pompje, slaapzak en een klauwhamer. Tijdens mijn trip probeer zoveel mogelijk de ketens te vermijden, maar omdat ik niet zeker ben dat ik alles mee terug kan nemen in het vliegtuig, doe ik hier een compromis. Walmart geeft me een beetje het H&M gevoel. Twee keer gebruiken, daarna valt het van ellende uit elkaar. Ik ben benieuwd hoelang mijn provisorische uitrusting het gaat uithouden.

Frank's day out

Met enige gemixte emoties vertrek ik richting de subway om de trein te pakken naar Oak Park. Hier liggen een groot aantal woningen van Frank's eerste leven. Zijn prairystijl woningen zijn wereldberoemd, vele taschenboeken zijn hier aan gewijd. Het is een soort zaligverklaring die me wat tegen staat. Als ik de AIA guide lees wordt dit gevoel alleen maar groter. De schrijver heeft Frank op een voetstuk gezet. Na de zaligverklaring van Frank worden alle volgelingen tot zondaarts verklaard, of zelfs als heidenen afgespiegeld.

Als ik aan kom in Oak Park besluit ik eerst op zoek te gaan naar de voorbeelden voor de geniale ingeving. Nog voordat ik Oakpark avenue uit ben kom ik voorbij een platenzaak. Ik besluit hier even binnen te lopen. Ben altijd geboeid naar nieuwe muziek. Parallel aan de reisbestemmingen koop ik nieuwe muziek die ik totaal grijs draai tijdens het rijden. Na afloop bij thuiskomst kan ik dan de muziek afspelen en bevindt ik me weer op bepaalde plekken of komen ervaringen terug. Dus opzoek naar de Chicago sound. Ik probeer het zo Amerikaans mogelijk te houden, maar soms is de plek niet gebonden aan de Natie, dus pas ik de dichterlijke vrijheid toe. Oak Park Records is fantastisch. Niet te groot, maar wel een verzameling vinyl, cd's en tapes waar je prettig in kunt zoeken. Ik kom in gesprek met de eigenaar, om iets specifieker te kunnen zijn in mijn zoektocht naar de muziek die ik nodig heb. Tijdens het gesprek blijkt dat deze platenzaak en die ik eerder in Clarck Ave. gezien heb onderdeel waren van dezelfde keten. Beide zijn 10 jaar geleden hun eigen route gegaan en van eigenaar gewisseld. Uiteindelijk sta ik na een goeie 3 uur met 5 cd's weer op de stoep. In mijn zakje David Bowie, Janis Joplin, Boss Hog (met o.a. John Spencer van de J.S. Blues explosion) en 2 albums van Sterolab.

Ik vervolg mijn route en loop door de romantische buurt, Amerikaans, maar subtiel. Geen oprit met 5 auto's en een 6 meter brede garagepoort. Eenvoudig geconstrueerde houtskeletbouw woningen met een veranda en wat romeinse zuiltjes. De referentie naar de klassieke Europese stijlen is duidelijk. Ik vervolg mijn route en loop door de tijd, bijna chronologisch zijn de woningen naast elkaar gebouwd. Frank's eerste huis komt eraan. Op de hoek van de straat staan er 3. Het bordje bij een van de woningen vertelt heel veel over het karakter van Frank. Een aantal jaar na de voltooiing van de woning zijn de bovenste etages vernietigd door een brand. Frank stapt naar de opdrachtgevers en vertelt hoe het gaat worden. 'We gaan het anders doen', zegt Frank. Frank pakt de plannen en een nieuwe rol kalk. Hij hertekend de woning, maakt nieuwe gevels, nieuwe details. De Prairystijl is geboren. Met de wijzigingen wordt de woning herbouwt, abstracter en eenvoudiger. Het is een goed huis geworden. Nu krijgt Frank veel opdrachten. Hij bouwt er 20 en met zijn goed verdiende centjes bouwt hij voor zichzelf een mooi huis met een kantoor. Nu al zijn volgelingen zo ijverig zijn werk hebben bestudeerd en ongeveer heel het land in Prairystijl wordt gebouwd, krijgt Frank de kriebels. Het moet een stap verder. Maar zoals Frank is gaat dit genadeloos. Als je iets anders wil, moet je er volledig voor gaan. Dus dit doet Frank. Hij neemt een nieuwe vrouw en gaat op reis naar Duitsland voor twee jaar. De reis doet hem goed. Als herboren keert hij terug. Maar inmiddels ligt Oak Park in Chicago en Frank woont graag buiten. Dus besluit hij te vertrekken. De gemeenschap die hij in de voorgaande jaren heeft opgebouwd laat hem koud. Zijn vrouw, zes kinderen en vrienden... 'whatever' moet hij hebben gedacht. Taliesin is waar het zal gaan gebeuren en dat is wat hij gaat doen. Uiteindelijk heeft Frank heeft helemaal geen schrijvers van architectuurgidsen nodig om zichzelf boven de andere mensen te doen verreizen.

Birdcage

Wat me uiteindelijk niet meer gelukt is in New York, wil ik graag doen in Chicago. Vanuit een skyscraper de stad overzien. Ik koop een ticket van 17$ voor de skydeck. De glazen uitstulpingen is nog een 7$ extra, maar dat is niet echt aan mij besteed met mijn steeds meer groeiende hoogtevrees. Na een korte rit in de lift die razendsnel aftelt in de vorm van een optelsom, stap ik uit op de 103e verdieping en sta ik op het in oog met de horizon van Chicago. Als een vogelkooi staat het stalen geraamte van de Sears Tower (Willis Tower) over het 360° panorama. Omdat de genomen foto's slechts voor privé gebruik zijn, deel ik ze alleen met mijn goede blogvrienden.